З 10 па 20 лютага прайшлі супольныя беларускарасiйскія вучэннi «Саюзная рашучасць — 2022». Навошта былі патрэбныя гэтыя вучэнні, ці ёсць ад іх рызыкі для Беларусі?
Пракаментаваў сітуацыю для газеты «Белорусы и рынок» навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі імя Фрыдрыха Майнэку Свабоднага ўніверсітэту ў Берліне доктар палітычных навук Сяргей БОГДАН.
— Цяперашнюю сітуацыю ў галіне рэгіянальнай бяспекі можна падсумаваць адным словам: «дачакаліся». Больш як два дзясяткі гадоў нам расказвалі, што расійскае войска можа рабіць у Беларусі што заўгодна. Гэта гаварылася пагарджаючы абʼектыўна нарастаўшымі разыходжаннямі паміж Мінскам і Масквой у вайсковай сферы. З часам, калі беларускія ўлады пачалі ўсё больш выразна імкнуцца да нейтралітэту, Захад і суседнія краіны ігнаравалі гэтую палітыку нават пасля таго, як Беларусь пачала даказваць іх сурʼёзнасць, напрыклад адводзячы войскі ад украінскай мяжы (нават у 2010-х гадах) і выводзячы з эксплуатацыі ваенныя абʼекты.
Палітычныя кампаніі і падзеі 2020 года нарэшце спрыялі таму, каб рэальны стратэгічны статус Беларусі пачаў адпавядаць уяўленням міжнароднай супольнасці. Над Беларуссю пачала лётаць расійская стратэгічная авіяцыя, Мінск і Масква ўзяліся скарачаць разыходжанні ў вайсковай галіне, на Беларусі зʼявіліся сапраўдныя расійскія вайсковыя базы, беларускі ўрад кінуўся купляць расійскае ўзбраенне. Сумесныя вучэнні пачасціліся — і мінулым летам, паводле звестак маніторынгу «Мінскага дыялога», упершыню іх колькасць вырасла да паловы ад колькасці ўсіх большых манеўраў беларускага войска ад узроўню батальёна і вышэй. Сумесныя вучэнні пачалі ўключаць у сябе элементы, якія могуць разглядацца як адпрацоўка наступальных дзеянняў — кшталту хуткай перакідкі сіл з расiйскай перыферыi, выкід дэсанту і інш.
Вучэнні «Саюзная рашучасць» выглядаюць мерапрыемствам менавіта такога кшталту. Іх варта разглядаць у кантэксце палітыкі ціску на Захад праз нагнятанне сітуацыі вакол Украіны, якую працягвае Крэмль. На гэта ўказваюць, па-першае, часавыя моманты — прынцыповага рашэння аб такіх манёўрах у снежні і цяперашняй абʼявы аб правядзенні вучэнняў, якія супалі з новымі крокамі Масквы па нарошчванні ціску на ЗША/АПАД (НАТО). Па-другое, цяпер беларускаму кіраўніцтву няма палітычнай неабходнасці нагнятаць напружанасць: прыкмет новых пратэстаў напярэдадні рэферэндуму няма, а праводзячы пазачарговыя вучэнні, Мінск пагаршае адносіны з краінамі, якія былі процівагамі РФ у беларускай вонкавай палітыцы.